Μπορείς κι εσύ να γίνεις επαγγελματίας στον τομέα της ασφάλειας τεχνολογιών και πληροφοριών χωρίς τεχνικές γνώσεις!
Γράφει o Γιάννης Ντόκος*
Ο κόσμος των τεχνολογιών είναι διαρκώς μεταβαλλόμενος. Νέες εξελίξεις στον κλάδο λαμβάνουν πλέον χώρα σε καθημερινή βάση, με την πρόοδο των κλάδων όπως αυτών της τεχνητής νοημοσύνης, των κβαντικών υπολογιστών και των συσκευών/μεθόδων ταυτοποίησης. Αναμφίβολα οι εξελίξεις αυτές είναι ελκυστικές, τόσο για τους καταναλωτές και το ευρύτερο κοινό, όσο και για όσους από εμάς ενδιαφερόμαστε να εργαστούμε στον κλάδο των τεχνολογιών. Χρειάζεται,ωστόσο, να κατέχουμε τεχνικές δεξιότητες προκειμένου να απασχοληθούμε στον τομέα της προστασίας πληροφοριών και τεχνολογιών;
Η παρεξήγηση των "τεχνικών γνώσεων"
Πολύ συχνά, όταν ακούμε για επαγγέλματα στον τομέα της ασφάλειας τεχνολογιών και δεδομένων, φανταζόμαστε προγραμματιστές, χάκερς και άτομα που παίζουν με καλώδια, διακομιστές και μόντεμ.. Βεβαίως είναι και αυτές οι εξειδικεύσεις σχετικές με το αντικείμενο, ωστόσο η ασφάλεια πληροφοριών περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ρόλων και δραστηριοτήτων – και όχι απαραίτητα τεχνικής φύσης!
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Είναι οι τεχνικές γνώσεις χρήσιμες στους κλάδους αυτούς; Αναμφίβολα. Ειδικά αν μιλάμε για θέσεις που απαιτούν τη χρήση τέτοιων δεξιοτήτων σε καθημερινή βάση. Εάν επιδιώκω να ασχοληθώ με τον προγραμματισμό ή την ανάλυση δεδομένων, προφανώς πρέπει να ξέρω πώς να γράφω κώδικα ή να αναλύω δεδομένα προκειμένου να εξάγω κάποιο συμπέρασμα. Σε αυτές τις θέσεις εργασίας, οι τεχνικές δεξιότητες είναι προαπαιτούμενο! Σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, είναι απαραίτητες.
Τί γίνεται όμως αν θέλει κανείς να ασχοληθεί με το αντικείμενο της ασφάλειας τεχνολογιών, πληροφοριών ή προσωπικών δεδομένων; Πρέπει να είναι τότε άσος με τους υπολογιστές, την ρύθμιση δικτύων και τις μεθόδους πρόσβασης σε αυτά; Η απάντηση, ευτυχώς, είναι “όχι”. Και αυτό είναι πράγματι ένα πολύ θετικό μήνυμα, διότι ανοίγει διόδους εισροής στους παραπάνω κλάδους σε μεγάλο αριθμό επαγγελματιών που δεν είναι αναγκαστικά τεχνικά καταρτισμένοι. Παράλληλα, επιτρέπει τη σχετικά εύκολη μετάβαση από έναν παρεμφερή κλάδο (βλέπε προστασία πληροφοριών), σε έναν άλλο κλάδο εξίσου σχετικό (όπως η διαχείριση κινδύνου στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης). Επομένως, όσοι από εσάς ενδιαφέρεστε να εντρυφήσετε στα παρακλάδια αυτά, έχετε τη δυνατότητα να το κάνετε χωρίς να χρειάζεται να μπορείτε να διαπεράσετε καλά προστατευμένα δίκτυα “χακάροντας” όποιον υπολογιστή και διακομιστή βρεθεί στο διάβα σας (αν και κάπου θα σας φανεί χρήσιμη αυτή η δεξιότητα)!
Μισό λεπτό όμως! Είναι τόσο εύκολο ο καθένας να μπει στον κλάδο χωρίς τεχνικές γνώσεις; Ίσως όχι εύκολο, αλλά θα έλεγα πως είναι σίγουρα εφικτό, με μια σωστή στάση και την καλλιέργεια σχετικών ικανοτήτων! Οι τεχνολογίες εξελίσσονται γρήγορα, αλλά παράλληλα γίνονται διαθέσιμα όλο και περισσότερα εργαλεία. μέσα και πλατφόρμες που κάνουν πιο προσιτές και κατανοητές τις βασικές έννοιες, ακόμη και σε άτομα με μηδενική επαφή με τον προγραμματισμό ή τις υποδομές δικτύου.
Δεξιότητες για επαγγελματίες στην προστασία πληροφοριών και τεχνολογιών
Σίγουρα οι καθαρά τεχνικές δεξιότητες μπορούν να αποκτηθούν με τον χρόνο, υπάρχουν ωστόσο κάποιες δεξιότητες γενικού χαρακτήρα και στάσεις ζωής που είναι απολύτως καθοριστικές:
- Αναλυτική σκέψη και επίλυση προβλημάτων
Η ασφάλεια πληροφοριών είναι τομέας όπου καλείσαι διαρκώς να αναλύεις προβλήματα, να εντοπίζεις μοτίβα και να βρίσκεις λύσεις. Η ικανότητα να σκέφτεσαι λογικά και να επιλύεις προβλήματα είναι ζωτικής σημασίας και προαπαιτούμενο εάν ο εν λόγω κλάδος σε ενδιαφέρει!
- Περιέργεια και διάθεση για μάθηση
Η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς. Επομένως, το πηγαίο ενδιαφέρον για τέτοιες εξελίξεις και η διάθεση για μάθηση είναι καίρια. Είτε πρόκειται για νέα εργαλεία, νέες απειλές στην κυβερνοασφάλεια, ή νέους τρόπους προστασίας των δεδομένων, η περιέργεια είναι σύμμαχος των επαγγελματιών του κλάδου.
- Επικοινωνιακές δεξιότητες
Η αλληλεπίδραση με συνεργάτες, νομοθέτες και προμηθευτές είναι καθημερινή και απαραίτητη στον τομέα. Συνεπώς, η ανάπτυξη επικοινωνιακών δεξιοτήτων και διαπροσωπικών σχέσεων είναι απαραίτητη ούτως ώστε να καταλάβουμε,να συνεργαστούμε, να πείσουμε τους άλλους και να βελτιώσουμε την ασφάλεια των υποδομών μας.
- Σφαιρική γνώση και επίγνωση
Η προστασία τεχνολογιών απαιτεί να μπορεί κανείς να δει τη μεγαλύτερη εικόνα και να συνδέει τις κουκίδες. Τυχόν προβλήματα που προκύπτουν είναι πολυπαραγοντικά και άπτονται πολλών διαστάσεων, με αποτέλεσμα η σφαιρική γνώση να είναι μεγάλο προσόν.
Τι μπορείς να κάνεις χωρίς τεχνικές γνώσεις;
Υπάρχουν αρκετές ειδικότητες που μπορούν να προσεγγιστούν με βασικές ή και μηδενικές τεχνικές γνώσεις:
- IT Project Management: Εστιάζει στον σχεδιασμό και τη διαχείριση έργων τεχνολογίας.
- Governance, Risk & Compliance Analyst: Ασχολείται με την κανονιστική συμμόρφωση και την αξιολόγηση κινδύνου.
- Security Awareness Trainer: Εκπαιδεύει προσωπικό σε θέματα ψηφιακής ασφάλειας.
- SOC Analyst: Εισαγωγική θέση σε Security Operations Center, με έμφαση στην παρακολούθηση και αναφορά συμβάντων ασφαλείας.
Τέτοιες εισαγωγικές θέσεις επιτρέπουν σε κάποιον να μπορεί να αναπτύξει σταδιακά τεχνικές γνώσεις και να εξελιχθεί σε πιο εξειδικευμένες θέσεις.
Από πού να ξεκινήσεις
Αν δεν έχεις τεχνικό υπόβαθρο, υπάρχουν πρακτικά βήματα που μπορείς να ακολουθήσεις:
Online μαθήματα και πιστοποιήσεις
Πολλές προσβάσιμες πλατφόρμες (Coursera, edX, Udemy, Cybrary, Pluralsight) προσφέρουν βασικά μαθήματα για αρχάριους. Πιστοποιήσεις όπως CompTIA Security+, Google IT Support, ή η σειρά ISC2 Certified in Cybersecurity είναι εξίσου καλά πρώτα βήματα.
Επιμόρφωση και ενημέρωση
Καθημερινή ανάγνωση άρθρων, blogs, και βιβλίων βοηθά στην κατανόηση και εξοικείωση με το πεδίο. Το να ενημερώνεσαι για τις εξελίξεις είναι βασική συνήθεια κάθε επαγγελματία στον χώρο.
Συμμετοχή σε κοινότητες
Φόρουμ, ομάδες στο LinkedIn, και συμμετοχή σε events (όπως τα BSides, OWASP Meetups και φυσικά τα event που διοργανώνει η Homo Digitalis!) θα σε φέρουν κοντά με άλλους επαγγελματίες του χώρου που μπορεί να έχουν πολύ χρήσιμες πληροφορίες ή κατευθυντήριες γραμμές να σου προτείνουν.
Εύρεση μέντορα
Ένας μέντορας, κάποιος που να σε καθοδηγεί, μπορεί να είναι ανεκτίμητος. Το ίντερνετ, εξειδικευμένες πλατφόρμες (π.χ. ΆλληλονΝΕΤ) ή το YouTube παρέχουν τέτοιες δυνατότητες.
Το κατάλληλο mindset
Το πιο σημαντικό στοιχείο για να πετύχει κάποιος στον χώρο – περισσότερο και από τις γνώσεις – είναι η επιμονή, η υπομονή και η περιέργεια. Πολλοί επαγγελματίες του χώρου ξεκίνησαν από διαφορετικά υπόβαθρα: βιολογία, νομική, διοίκηση επιχειρήσεων ή ακόμη και τέχνες! Με τη σωστή νοοτροπία και αντιμετώπιση, άτομα από κάθε υπόβαθρο μπορούν να απασχοληθούν στο πεδίο της ασφάλειας πληροφοριών και τεχνολογιών!
Εν κατακλείδι
Η ασφάλεια πληροφοριών δεν είναι κλειστή μόνο στους χάκερς, τους προγραμματιστές και τους τεχνικούς δικτύων. Το πεδίο έχει ανοίξει τις πόρτες του σε όσους έχουν την όρεξη, τη σωστή νοοτροπία και τη διάθεση να εξελίσσονται. Με σωστή καθοδήγηση, επιμονή και αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, οποιοσδήποτε μπορεί να μπει στον χώρο και να διαπρέψει!
*Ο Γιάννης Ντόκος είναι Ειδικός IT Governance, Risk, and Compliance (GRC).
Το 8ο Open Call χρηματοδότησης του NGI TALER είναι εδώ!
Βοηθήστε μας να διαδώσουμε το μήνυμα! Έχετε μια πρωτοποριακή ιδέα για έργα ελεύθερου λογισμικού και προστασίας της ιδιωτικότητας που στηρίζουν την αποστολή του NGI TALER; Χάσατε τις πρώτες επτά προσκλήσεις χρηματοδότησης; Κανένα πρόβλημα!
Η 8η Ανοιχτή Πρόσκληση χρηματοδότησης ξεκίνησε από την 1η Ιουνίου 2025 και έχετε περίπου δύο μήνες για να υποβάλετε αίτηση! Η προθεσμία είναι 1η Αυγούστου 2025, στις 12:00 το μεσημέρι (ώρα Κεντρικής Ευρώπης).
Αναζητούμε προτάσεις που θα φέρουν επανάσταση στα ψηφιακά συστήματα πληρωμών και θα συμβάλλουν σε ένα ανοιχτό, αξιόπιστο και ασφαλές διαδίκτυο για όλους.
Προσφέρουμε χρηματοδότηση από 5.000 έως 50.000 ευρώ! Είτε είστε ΜμΕ, ακαδημαϊκός, δημόσιος φορέας, μη κερδοσκοπικός οργανισμός, κοινότητα ή μεμονωμένο άτομο, θέλουμε τις καινοτόμες ιδέες σας!
Μπορείτε να ενισχύσετε το GNU Taler με:
-Ανάπτυξη υποστηρικτικών εργαλείων,
-Βελτίωση εμπειρίας χρήστη,
-Ενσωματώσεις σε εφαρμογές ΕΛ/ΛΑΚ,
-Ενίσχυση υποδομών (π.χ. υποσυστήματα για εμπόρους), και πολλά ακόμη!
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτή και άλλες προσκλήσεις του NGI – The Next Generation Internet, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του.
Διαβάστε αναλυτικά την Πρόσκληση, τον Οδηγό για Αιτούντες, τα Κριτήρια Επιλεξιμότητας, τις Συχνές Ερωτήσεις και υποβάλετε την αίτησή σας στον ιστότοπο του Ιδρύματος NLnet.
Ελάτε στην Κοινότητα Ενσωμάτωσης TALER (TALER ICH) που έχει αναπτυχθεί από τις petites singularités, για να λύσετε απορίες και να δικτυωθείτε.
Χρειάζεστε έμπνευση; Δείτε 14 επιτυχημένα έργα που συνεργάζονται ήδη μαζί μας εδώ.
H Homo Digitalis στην 2η Διεθνή Διάσκεψη του ΙΑΤ που είναι αφιερωμένη στη Δημοκρατία και την Κοινωνική Δικαιοσύνη
Η Homo Digitalis δίνει το παρόν στην 2η Διεθνή Διάσκεψη που είναι αφιερωμένη στη Δημοκρατία και την Κοινωνική Δικαιοσύνη και θα πραγματοποιηθεί στις 10 Ιουνίου στις 15:00, στην αίθουσα Νίκου Σκαλκώτα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, η οποία διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα!
Εκεί, θα μας εκπροσωπήσει ο Κωνσταντίνος Κακαβούλης, Συνιδρυτής της Homo Digitalis & Δικηγόρος, ο οποίος θα παραχωρήσει ομιλία στη Θεματική Ενότητα ΙΙ «Δημοκρατία και Ψηφιακός Μετασχηματισμός».
Στην ίδια ενότητα συμμετέχουν ως ομιλήτριες/ομιλητές οι
-Evagelia Emily T., Επίκουρη Καθηγήτρια και Ερευνήτρια στη Σχολή Δημόσιας Πολιτικής McCourt του Georgetown University,
-Ελισάβετ Λινού, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δημοσίων Πολιτικών και Διοίκησης, Harvard Kennedy School of Government
-Κώστας Γαβρόγλου, πρώην Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (2016–2019), και
– Christos Porios, Ιδρυτής, Schema Labs & Open Council
Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για την ημερίδα, τις εγγραφές και το πλήρες πρόγραμμά της, το οποίο περιλαμβάνει προσωπικότητες με διεθνή φήμη και αναγνώριση, εδώ.
Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η συμμετοχή της Homo Digitalis στο Business Integrity Forum της Διεθνούς Διαφάνειας
H Homo Digitalis δίνει το παρόν σήμερα στο 17ο Round Table με τίτλο “Ελληνικό Επιχειρείν και Διαφάνεια: Χτίζοντας Εμπιστοσύνη και Ανταγωνιστικότητα”, το οποίο διοργανώνεται στο πλαίσιο του Business Integrity Forum , το οποίο αποτελεί μία δέσμευση της Transparency International Greece!
Συγκεκριμένα, η Λαμπρινή Γυφτοκώστα από την ομάδα μας συντονίζει το πάνελ με τίτλο “AI and Ethics in Business Compliance”, στο οποίο συμμετέχουν με ομιλίες οι Αλέξανδρος Νούσιας (Institute of Informatics & Telecommunications at NCSR Demokritos), Παναγιώτης Σούρλας (Growthfund, the National Fund of Greece), Ιρένε Παπαδουπούλου (ΣΟΛ Crowe), και Σοφοκλής Καραπιδάκης (Metlen Energy & Metals).
Ευχαριστούμε τους διοργανωτές και τον Εκτελεστικό Διευθυντή της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδας, Άγγελο Κασκάνη για την ευγενική πρόσκληση!
Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η συμμετοχή της Homo Digitalis στο Digital World Summit Greece 2025
Ποιο είναι το Μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης; Την προηγούμενη εβδομάδα ο Συνιδρυτής της Homo Digitalis, Στέφανος Βιτωράτος, μίλησε στο Digital World Summit Greece για τα επόμενα βήματα στην εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, τι περιμένουμε να συμβεί μέσα στην επόμενη δεκαετία καθώς και καλές πρακτικές που θα συνεισφέρουν στο να δημιουργηθεί ένα πιο ασφαλές πεδίο.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρόκειται να αφανίσει την ανθρώπινη εργασία· όπως σε κάθε φάση τεχνολογικής μετάβασης, αυτό που μεταβάλλεται δεν είναι η ανάγκη για εργασία, αλλά το περιβάλλον και ο τρόπος με τον οποίο αυτή ασκείται. Το ζητούμενο είναι η προσαρμογή και η ενεργός συμμετοχή στη νέα πραγματικότητα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μπορείτε να δείτε αποσπάσματα από την ομιλία σε βίντεο εδώ.
Ευχαριστούμε θερμά τους διοργανωτές για την ευκαιρία συνεργασίας, καθώς και τους συνομιλητές και τη συντονίστρια του πάνελ για τον γόνιμο διάλογο!
Η Homo Digitalis συναντά την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνίων & Ταχυδρομείων
Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνίων & Ταχυδρομείων υποδέχτηκε στις 29 Μαϊου 2025 στα γραφεία της την ΑΜΚΕ Homo Digitalis. Στο πλαίσιο αυτό συζητήσαμε με τη διεύθυνση ψηφιακών υπηρεσιών και ψηφιακών θεμάτων της ΕΕΤΤ το έργο της στον τομέα της εποπτείας της συμμόρφωσης με την DSA στην Ελλάδα.
Χαιρόμαστε πολύ για την ευγενική πρόσκληση σε συνάντηση της ΕΕΤΤ και αναμένουμε την ενίσχυση της συνεργασίας μας στο άμεσο μέλλον.
Κοινή μας δράση με Reporters United & Vouliwatch: Οι κάμερες στο Πολυτεχνείο απειλούν τα προσωπικά δεδομένα
Στις 29.3.2025 το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) εγκατέστησε κάμερες στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου και το συγκρότημα της Πατησίων, χωρίς να ενημερώσει για την πολιτική του στην επεξεργασία δεδομένων φοιτητ(ρι)ών και εργαζομένων.
Στις 26.5.2025, το Vouliwatch, to Reporters United και η Homo Digitalis καταθέσαμε από κοινού Αίτημα Χορήγησης Εγγράφων (FOI), για να εξακριβώσουμε αν το ΕΜΠ συμμορφώνεται με τη νομοθεσία και τον Γενικό Κανονισμό για τα Προσωπικά Δεδομένα (GDPR) και τις λοιπές εθνικές ρυθμίσεις. Αντίστοιχο αίτημα κατέθεσαν 61 φοιτήτριες και φοιτητές της Αρχιτεκτονικής.
Το ΕΜΠ μπορεί να μη συμμορφώνεται πλήρως με τα άρθρα 12, 13, 35 και 36 του GDPR, που κατοχυρώνουν τη διαφανή ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων, την εκτίμηση αντικτύπου στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και την πρόβλεψη προηγούμενης διαβούλευσης.
Στο αίτημά μας εξηγούμε ότι το ΕΜΠ δεν έχει ανταποκριθεί σε αιτήματα σπουδαστ(ρι)ών και εργαζομένων του ΕΜΠ για ενημέρωση σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων τους και ζητάμε το απόρρητο σχέδιο ασφαλείας της κυβέρνησης για τα πανεπιστήμια.
Με το αίτημά μας προς το ΕΜΠ, ζητάμε ακόμη να μάθουμε ποια άτομα καταγράφονται από τις κάμερες, πού καταλήγουν τα δεδομένα τους και αν αυτά κοινοποιούνται στην ΕΛΑΣ.
Το ΕΜΠ έχει διορία να απαντήσει στο αίτημά μας έως τις 15 Ιουνίου και στο αίτημα των φοιτητ(ρι)ών έως τις 19 Ιουνίου. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε το ζήτημα και θα επανέλθουμε με ρεπορτάζ. Το Αίτημα Χορήγησης Εγγράφων και Παροχής Πληροφοριών των οργανώσεών μας, βρίσκεται διαθέσιμο εδώ.
Η Homo Digitalis συναντά την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρατήρα (ΑΠΔΠΧ) υποδέχτηκε στις 30 Μαΐου 2025 στα γραφεία της την ΑΜΚΕ Homo Digitalis σε μια συνάντηση για ζητήματα ψηφιακών δικαιωμάτων, προστασίας προσωπικών δεδομένων, καθώς και τεχνητής νοημοσύνης. Συζητήθηκαν μεταξύ άλλων οι πρόσφατες εξελίξεις στο πεδίο των νέων τεχνολογιών, σχετικές υποθέσεις και αιτήματά μας ενώπιον της Αρχής, καθώς και ο ρόλος της ΑΠΔΠΧ στο πλαίσιο του Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μετά από τον ορισμό της ως μία από τις αρχές του άρθρου 77 του Κανονισμού (Εξουσίες των αρχών προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων).
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Συνιδρυτής και Εκτελεστικός Διευθυντής της Homo Digitalis Λευτέρης Χελιουδάκης και η Διευθύντρια Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Τεχνητής Νοημοσύνης της Homo Digitalis Λαμπρινή Γυφτοκώστα.
I HAVE RIGHTS και Homo Digitalis δημοσιεύουν μελέτη για την κατάσταση που επικρατεί Κλειστή Ελεγχόμενή Δομή (ΚΕΔ) Σάμου έναν χρόνο μετά το πρόστιμο της ΑΠΔΠΧ για ΚΕΝΤΑΥΡΟ και ΥΠΕΡΙΩΝΑ
Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου συνεχίζει να παραβιάζει τα δικαιώματα προστασίας δεδομένων των αιτούντων άσυλο στο Κλειστή Ελεγχόμενή Δομή (ΚΕΔ) Σάμου, όπως επισημαίνουν οι οργανώσεις I Have Rights και Homo Digitalis σε έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα.
Η έκθεση με τίτλο «Ποτέ δεν μας λένε τίποτα»: Συνεχιζόμενες Παραβιάσεις Δικαιωμάτων Δεδομένων στο ΚΕΔ Σάμου αναλύει την εφαρμογή της εντολής συμμόρφωσης που εξέδωσε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) τον Απρίλιο του 2024. Σε αυτή τη ιστορική απόφαση, η ΑΠΔΠΧ έκρινε ότι η χρήση τεχνολογιών επιτήρησης από το Υπουργείο σε δομές υποδοχής ανά την Ελλάδα, περιλαμβανομένων βιομετρικών συστημάτων πρόσβασης και εργαλείων επιτήρησης, δεν ήταν σύμφωνη με τη νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (GDPR). Δέκα μήνες μετά τη λήξη της προθεσμίας συμμόρφωσης, τον Ιούλιο του 2024, η έκθεση διαπιστώνει ότι το Υπουργείο δεν έχει συμμορφωθεί με την εντολή.
«Οι συνεχιζόμενες παραβιάσεις δικαιωμάτων προστασίας δεδομένων στο ΚΕΔ Σάμου είναι ενδεικτικές ενός συστήματος όπου ο έλεγχος και η επιτήρηση υπερισχύουν των δικαιωμάτων όσων αναζητούν προστασία», δήλωσε η Réka Rebeka Rósa, Νομική Συντονίστρια της I Have Rights. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να ασκήσει πίεση στις ελληνικές αρχές ώστε να αντιμετωπίσουν αυτές τις σοβαρές παραβιάσεις. Διαφορετικά, αυτές οι παραβιάσεις κινδυνεύουν να αποτελέσουν πρότυπο για περαιτέρω (ψηφιακή) καταπάτηση δικαιωμάτων ανθρώπων σε κίνηση σε όλη την Ευρώπη».
Το ΚΕΔ Σάμου άνοιξε τον Σεπτέμβριο του 2021, ως η πρώτη από τις πέντε πλέον υφιστάμενες δομές στην Ελλάδα, στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Κυβέρνησης το 2020. Από την έναρξη λειτουργίας του, ΜΚΟ, διεθνείς εμπειρογνώμονες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άνθρωποι που κρατούνται στη δομή εκφράζουν συνεχείς ανησυχίες για τις πρακτικές έμμεσης κράτησης, και τις ανεπαρκείς συνθήκες διαβίωσης.
Οι ανησυχίες αυτές επιτείνονται από την παντελή έλλειψη διαφάνειας στη διαδικασία ασύλου στην Ελλάδα και το αδιαφανές σύστημα επιτήρησης στο ΚΕΔ Σάμου. Όπως εξήγησε ένας εξυπηρετούμενος σχετικά με τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων:
«Όχι, κανείς δεν μου το εξηγεί. Μόνο παίρνουν δακτυλικά αποτυπώματα και μας μετακινούν από μέρος σε μέρος, και το κάνουμε χωρίς να ξέρουμε γιατί. Δεν υπάρχει κανείς να εξηγήσει τι συμβαίνει».
Η Ελλάδα έχει νομική και ηθική υποχρέωση να διασφαλίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τα δικαιώματα προστασίας δεδομένων των αιτούντων άσυλο, όπως αυτά κατοχυρώνονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και στον GDPR. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, και ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεδομένου του κομβικού της ρόλου στον σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και την παρακολούθηση των ΚΕΔ στην Ελλάδα, φέρει ευθύνη να διασφαλίσει την πλήρη τήρηση αυτών των προτύπων.
«Η διαρκής έλλειψη συμμόρφωσης με τον GDPR, σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη χρήση των συστημάτων επιτήρησης Κένταυρος και Ύπερίων στο ΚΕΔ Σάμου, αντικατοπτρίζει μια ανησυχητική υποβάθμιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με το να μην τηρεί ούτε τις βασικές απαιτήσεις προστασίας δεδομένων στην πράξη, το Υπουργείο Μετανάστευσης ενισχύει μια επικίνδυνη τάση διαχείρισης των συνόρων με όρους επιτήρησης, που απανθρωποποιεί τους ανθρώπους σε μετακίνηση», δήλωσε ο Λευτέρης Χελιουδάκης, Εκτελεστικός Διευθυντής της Homo Digitalis.
Μπορείτε να διαβάσετε τη μελέτη εδώ.