Μπορείς κι εσύ να γίνεις επαγγελματίας στον τομέα της ασφάλειας τεχνολογιών και πληροφοριών χωρίς τεχνικές γνώσεις!

Γράφει o Γιάννης Ντόκος*

Ο κόσμος των τεχνολογιών είναι διαρκώς μεταβαλλόμενος. Νέες εξελίξεις στον κλάδο λαμβάνουν πλέον χώρα σε καθημερινή βάση, με την πρόοδο των κλάδων όπως αυτών της τεχνητής νοημοσύνης, των κβαντικών υπολογιστών και των συσκευών/μεθόδων ταυτοποίησης. Αναμφίβολα οι εξελίξεις αυτές είναι ελκυστικές, τόσο για τους καταναλωτές και το ευρύτερο κοινό, όσο και για όσους από εμάς ενδιαφερόμαστε να εργαστούμε στον κλάδο των τεχνολογιών. Χρειάζεται,ωστόσο, να κατέχουμε τεχνικές δεξιότητες προκειμένου να απασχοληθούμε στον τομέα της προστασίας πληροφοριών και τεχνολογιών;

Η παρεξήγηση των "τεχνικών γνώσεων"

Πολύ συχνά, όταν ακούμε για επαγγέλματα στον τομέα της ασφάλειας τεχνολογιών και δεδομένων, φανταζόμαστε προγραμματιστές, χάκερς και άτομα που παίζουν με καλώδια, διακομιστές και μόντεμ.. Βεβαίως είναι και αυτές οι εξειδικεύσεις σχετικές με το αντικείμενο, ωστόσο η ασφάλεια πληροφοριών περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ρόλων και δραστηριοτήτων – και όχι απαραίτητα τεχνικής φύσης!

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Είναι οι τεχνικές γνώσεις χρήσιμες στους κλάδους αυτούς; Αναμφίβολα. Ειδικά αν μιλάμε για θέσεις που απαιτούν τη χρήση τέτοιων δεξιοτήτων σε καθημερινή βάση. Εάν επιδιώκω να ασχοληθώ με τον προγραμματισμό ή την ανάλυση δεδομένων, προφανώς πρέπει να ξέρω πώς να γράφω κώδικα ή να αναλύω δεδομένα προκειμένου να εξάγω κάποιο συμπέρασμα. Σε αυτές τις θέσεις εργασίας, οι τεχνικές δεξιότητες είναι προαπαιτούμενο! Σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, είναι απαραίτητες.

Τί γίνεται όμως αν θέλει κανείς να ασχοληθεί με το αντικείμενο της ασφάλειας τεχνολογιών, πληροφοριών ή προσωπικών δεδομένων; Πρέπει να είναι τότε άσος με τους υπολογιστές, την ρύθμιση δικτύων και τις μεθόδους πρόσβασης σε αυτά; Η απάντηση, ευτυχώς, είναι “όχι”. Και αυτό είναι πράγματι ένα πολύ θετικό μήνυμα, διότι ανοίγει διόδους εισροής στους παραπάνω κλάδους σε μεγάλο αριθμό επαγγελματιών που δεν είναι αναγκαστικά τεχνικά καταρτισμένοι. Παράλληλα, επιτρέπει τη σχετικά εύκολη μετάβαση από έναν παρεμφερή κλάδο (βλέπε προστασία πληροφοριών), σε έναν άλλο κλάδο εξίσου σχετικό (όπως η διαχείριση κινδύνου στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης). Επομένως, όσοι από εσάς ενδιαφέρεστε να εντρυφήσετε στα  παρακλάδια αυτά, έχετε τη δυνατότητα να το κάνετε χωρίς να χρειάζεται να μπορείτε να διαπεράσετε καλά προστατευμένα δίκτυα “χακάροντας” όποιον υπολογιστή και διακομιστή βρεθεί στο διάβα σας (αν και κάπου θα σας φανεί χρήσιμη αυτή η δεξιότητα)!

Μισό λεπτό όμως! Είναι τόσο εύκολο ο καθένας να μπει στον κλάδο χωρίς τεχνικές γνώσεις; Ίσως όχι εύκολο, αλλά θα έλεγα πως είναι σίγουρα εφικτό, με μια σωστή στάση και την καλλιέργεια σχετικών ικανοτήτων! Οι τεχνολογίες εξελίσσονται γρήγορα, αλλά παράλληλα γίνονται διαθέσιμα όλο και περισσότερα εργαλεία. μέσα και πλατφόρμες που κάνουν πιο προσιτές και κατανοητές τις βασικές έννοιες, ακόμη και σε άτομα με μηδενική επαφή με τον προγραμματισμό ή τις υποδομές δικτύου.

Δεξιότητες για επαγγελματίες στην προστασία πληροφοριών και τεχνολογιών

Σίγουρα οι καθαρά τεχνικές δεξιότητες μπορούν να αποκτηθούν με τον χρόνο, υπάρχουν ωστόσο κάποιες δεξιότητες γενικού χαρακτήρα και στάσεις ζωής που είναι απολύτως καθοριστικές:

1. Αναλυτική σκέψη και επίλυση προβλημάτων

Η ασφάλεια πληροφοριών είναι τομέας όπου καλείσαι διαρκώς να αναλύεις προβλήματα, να εντοπίζεις μοτίβα και να βρίσκεις λύσεις. Η ικανότητα να σκέφτεσαι λογικά και να επιλύεις προβλήματα είναι ζωτικής σημασίας και προαπαιτούμενο εάν ο εν λόγω κλάδος σε ενδιαφέρει!

2. Περιέργεια και διάθεση για μάθηση

Η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς. Επομένως, το πηγαίο ενδιαφέρον για τέτοιες εξελίξεις και η διάθεση για μάθηση είναι καίρια. Είτε πρόκειται για νέα εργαλεία, νέες απειλές στην κυβερνοασφάλεια, ή νέους τρόπους προστασίας των δεδομένων, η περιέργεια είναι σύμμαχος των επαγγελματιών του κλάδου.

3. Επικοινωνιακές δεξιότητες

Η αλληλεπίδραση με συνεργάτες, νομοθέτες και προμηθευτές είναι καθημερινή και απαραίτητη στον τομέα. Συνεπώς, η ανάπτυξη επικοινωνιακών δεξιοτήτων και διαπροσωπικών σχέσεων είναι απαραίτητη ούτως ώστε να καταλάβουμε,να συνεργαστούμε, να πείσουμε τους άλλους και να βελτιώσουμε την ασφάλεια των υποδομών μας.

4. Σφαιρική γνώση και επίγνωση

Η προστασία τεχνολογιών απαιτεί να μπορεί κανείς να δει τη μεγαλύτερη εικόνα και να συνδέει τις κουκίδες. Τυχόν προβλήματα που προκύπτουν είναι πολυπαραγοντικά και άπτονται πολλών διαστάσεων, με αποτέλεσμα η σφαιρική γνώση να είναι μεγάλο προσόν.

Τι μπορείς να κάνεις χωρίς τεχνικές γνώσεις;

Υπάρχουν αρκετές ειδικότητες που μπορούν να προσεγγιστούν με βασικές ή και μηδενικές τεχνικές γνώσεις:

• IT Project Management: Εστιάζει στον σχεδιασμό και τη διαχείριση έργων τεχνολογίας.

• Governance, Risk & Compliance Analyst: Ασχολείται με την κανονιστική συμμόρφωση και την αξιολόγηση κινδύνου.

• Security Awareness Trainer: Εκπαιδεύει προσωπικό σε θέματα ψηφιακής ασφάλειας.

• SOC Analyst: Εισαγωγική θέση σε Security Operations Center, με έμφαση στην παρακολούθηση και αναφορά συμβάντων ασφαλείας.

Τέτοιες εισαγωγικές θέσεις επιτρέπουν σε κάποιον να μπορεί να αναπτύξει σταδιακά τεχνικές γνώσεις και να εξελιχθεί σε πιο εξειδικευμένες θέσεις.

Από πού να ξεκινήσεις

Αν δεν έχεις τεχνικό υπόβαθρο, υπάρχουν πρακτικά βήματα που μπορείς να ακολουθήσεις:

Online μαθήματα και πιστοποιήσεις

Πολλές προσβάσιμες πλατφόρμες (Coursera, edX, Udemy, Cybrary, Pluralsight) προσφέρουν βασικά μαθήματα για αρχάριους. Πιστοποιήσεις όπως CompTIA Security+, Google IT Support, ή η σειρά ISC2 Certified in Cybersecurity είναι εξίσου καλά πρώτα βήματα.

Επιμόρφωση και ενημέρωση

Καθημερινή ανάγνωση άρθρων, blogs, και βιβλίων βοηθά στην κατανόηση και εξοικείωση με το πεδίο. Το να ενημερώνεσαι για τις εξελίξεις είναι βασική συνήθεια κάθε επαγγελματία στον χώρο.

Συμμετοχή σε κοινότητες

Φόρουμ, ομάδες στο LinkedIn, και συμμετοχή σε events (όπως τα BSides, OWASP Meetups και φυσικά τα event που διοργανώνει η Homo Digitalis!) θα σε φέρουν κοντά με άλλους επαγγελματίες του χώρου που μπορεί να έχουν πολύ χρήσιμες πληροφορίες ή κατευθυντήριες γραμμές να σου προτείνουν.

Εύρεση μέντορα

Ένας μέντορας, κάποιος που να σε καθοδηγεί, μπορεί να είναι ανεκτίμητος. Το ίντερνετ, εξειδικευμένες πλατφόρμες (π.χ. ΆλληλονΝΕΤ) ή το YouTube παρέχουν τέτοιες δυνατότητες.

Το κατάλληλο mindset

Το πιο σημαντικό στοιχείο για να πετύχει κάποιος στον χώρο – περισσότερο και από τις γνώσεις – είναι η επιμονή, η υπομονή και η περιέργεια. Πολλοί επαγγελματίες του χώρου ξεκίνησαν από διαφορετικά υπόβαθρα: βιολογία, νομική, διοίκηση επιχειρήσεων ή ακόμη και τέχνες! Με τη σωστή νοοτροπία και αντιμετώπιση, άτομα από κάθε υπόβαθρο μπορούν να απασχοληθούν στο πεδίο της ασφάλειας πληροφοριών και τεχνολογιών!

Εν κατακλείδι

Η ασφάλεια πληροφοριών δεν είναι κλειστή μόνο στους χάκερς, τους προγραμματιστές και τους τεχνικούς δικτύων. Το πεδίο έχει ανοίξει τις πόρτες του σε όσους έχουν την όρεξη, τη σωστή νοοτροπία και τη διάθεση να εξελίσσονται. Με σωστή καθοδήγηση, επιμονή και αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, οποιοσδήποτε μπορεί να μπει στον χώρο και να διαπρέψει!

*Ο Γιάννης Ντόκος είναι Ειδικός IT Governance, Risk, and Compliance (GRC).

by Homo Digitalis