Το 2019, η Ελληνική Αστυνομία υπέγραψε σύμβαση με την εταιρεία Intracom Telecom για την υλοποίηση του προγράμματος Smart Policing, συνολικού ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ. Το έργο αφορούσε την προμήθεια 1.000 «έξυπνων» φορητών συσκευών, οι οποίες θα παρείχαν δυνατότητες αναγνώρισης προσώπου, αναγνώρισης δακτυλικών αποτυπωμάτων, καθώς και σάρωσης εγγράφων και πινακίδων οχημάτων.
Η Homo Digitalis ήταν η πρώτη οργάνωση που ανέδειξε δημόσια την υπόθεση, στο πλαίσιο κοινής ερευνητικής δημοσίευσης με την AlgorithmWatch τον Δεκέμβριο του 2019. Τον ίδιο μήνα, υποβάλαμε αίτημα πρόσβασης σε έγγραφα προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, προκειμένου να διευκρινιστούν κρίσιμα ζητήματα νομιμότητας και προστασίας δεδομένων. Η απάντηση που λάβαμε δεν παρείχε ουσιαστικές απαντήσεις στα ερωτήματά μας.
Ως αποτέλεσμα, τον Μάρτιο του 2020 καταθέσαμε καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), ζητώντας τη διερεύνηση της υπόθεσης. Η Αρχή έκανε δεκτό το αίτημά μας και ξεκίνησε επίσημη έρευνα τον Αύγουστο του 2020. Στο μεταξύ, το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε το σύνολο των 4 εκατομμυρίων ευρώ (εκ των οποίων το 75% χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκούς πόρους), ενώ η εταιρεία παρέδωσε κανονικά τις συσκευές στην ΕΛ.ΑΣ.
Τελικά, στις 31 Δεκεμβρίου 2025, η ΑΠΔΠΧ εξέδωσε την Απόφαση 45/2025, με την οποία προειδοποιεί την ΕΛ.ΑΣ. να μην ενεργοποιήσει το Σύστημα Smart Policing, καθώς, υπό το ισχύον νομικό πλαίσιο, οποιαδήποτε παραγωγική λειτουργία του θα συνιστούσε παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η Αρχή διαπίστωσε ότι δεν υφίσταται νομική βάση για τη σκοπούμενη επεξεργασία μέσω του εν λόγω συστήματος καθώς και ότι δεν είχε διενεργηθεί έγκαιρα η απαιτούμενη εκτίμηση αντικτύπου προσωπικών δεδομένων κατά το στάδιο της πιλοτικής εφαρμογής του συστήματος.
Η εξέλιξη αυτή μας δημιουργεί έντονο αίσθημα δικαίωσης, καθώς επιβεβαιώνεται, έπειτα από έξι χρόνια, ότι οι σοβαρές ανησυχίες που είχαμε διατυπώσει από την πρώτη στιγμή ήταν απολύτως βάσιμες. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει με τον πιο εμφατικό τρόπο την κατασπατάληση δημόσιων πόρων για την ανάπτυξη και προμήθεια τεχνολογιών που δεν μπορούσαν ποτέ να λειτουργήσουν νόμιμα. Τέσσερα εκατομμύρια ευρώ των φορολογουμένων δαπανήθηκαν για ένα σύστημα το οποίο, υπό το ισχύον νομικό πλαίσιο, κρίθηκε παράνομο πριν καν τεθεί σε παραγωγική λειτουργία.
Η υπόθεση αυτή καταδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστικό έλεγχο νομιμότητας, διαφάνεια και λογοδοσία πριν από την υιοθέτηση τεχνολογικών λύσεων υψηλού ρίσκου, ιδίως όταν αυτές επηρεάζουν θεμελιώδη δικαιώματα και χρηματοδοτούνται με δημόσιο χρήμα.
Μπορείτε να διαβάσετε την Απόφαση 45/2025 της ΑΠΔΠΧ εδώ.
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα Smart Policing στις σελίδες 51-54 εδώ.