Σήμερα, Δευτέρα 30 Μαρτίου, με Ανοιχτή Επιστολή προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη, 22 φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών και ειδικοί, συμπεριλαμβανομένης της Homo Digitalis, ζήτησαν επίσημη ενημέρωση για τα προγράμματα «AI for Greece» και «Education for Countries» της εταιρείας OpenAI στην Ελλάδα.
Όπως επισημαίνουμε, τον Σεπτέμβριο του 2025 το Υπουργείο ανακοίνωσε τη σύναψη μνημονίου συνεργασίας με την OpenAI στο πλαίσιο του προγράμματος «AI for Greece», χωρίς να προηγηθεί ανοικτή και διαφανής διαβούλευση με εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς και συναφείς οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Μάλιστα, το Υπουργείο σιωπηρώς αρνήθηκε να απαντήσει σε επίσημο αίτημα πρόσβασης σε σχετικά έγγραφα που κατατέθηκε ενώπιον του από τη Homo Digitalis, παρότι αυτό αφορούσε κρίσιμα ζητήματα, όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων μαθητών και εκπαιδευτικών κατά τη χρήση του ChatGPT Edu στα δημόσια σχολεία.
Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, το πρόγραμμα εφαρμόζεται πιλοτικά σε 20 δημόσιες σχολικές μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και εξελίσσεται σε τρία στάδια. Το πρώτο περιλαμβάνει την εκπαίδευση εκπαιδευτικών (Οκτώβριος 2025 – Νοέμβριος 2025), το δεύτερο τη χρήση των εργαλείων ΤΝ από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς (Δεκέμβριος 2025 – Φεβρουάριος 2026) και, τέλος, το τρίτο την εισαγωγή εργαλείων ΤΝ στη μαθησιακή διαδικασία και τη χρήση τους από μαθητές (Μάρτιος – Ιούνιος 2026).
Τις τελευταίες εβδομάδες, η OpenAI βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας λόγω συνεργασίας με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, προκαλώντας ερωτήματα για τις πιθανές χρήσεις των τεχνολογιών της εκτός αμερικανικών συνόρων, καθώς δεν υπήρξε σαφής τοποθέτηση για ζητήματα όπως η συλλογή δεδομένων υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς παρακολούθησης.
Παράλληλα, την ώρα που σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης εντείνεται η συζήτηση για την ψηφιακή κυριαρχία στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, με το ευρωπαϊκό πλαίσιο να προκρίνει διαφανείς, ελέγξιμες και ανεξάρτητες λύσεις, η Ελλάδα φαίνεται να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η επιλογή κλειστών εμπορικών συστημάτων τεχνολογικών εταιριών, όπως η OpenAI, σε ευαίσθητους τομείς, όπως η εκπαίδευση, εντείνει τους προβληματισμούς.
Στην ανοιχτή επιστολή μας, σκιαγραφούμε ένα τοπίο με περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις γύρω από την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στα ελληνικά σχολεία. Ζητούμε να αποσαφηνιστεί πώς συνδέονται μεταξύ τους τα δύο προγράμματα της OpenAI στην Ελλάδα, ποια σχολεία συμμετέχουν και με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν, αλλά και αν η επιλογή αυτή έγινε με γνώμονα την ισότητα ή κινδυνεύει να διευρύνει υπάρχουσες ανισότητες.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύουμε την ανάγκη να γίνει σαφές τι σημαίνει στην πράξη η χρήση του ChatGPT Edu μέσα στην τάξη και αν εξετάστηκαν άλλες, εναλλακτικές και ελέγξιμες λύσεις, βασισμένες στις αρχές του ελεύθερου λογισμικού.
Τέλος, στο επίκεντρο βρίσκεται και το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων, καθώς θέτουμε στην κα. Υπουργό καίρια ερωτήματα για τα δεδομένα τα οποία συλλέγονται, τους σκοπούς επεξεργασίας τους και τους ιδιώτες που τα διαχειρίζονται.
Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο της επιστολής εδώ.
Ονόματα Φορέων που υπογράφουν την Ανοιχτή Επιστολή
(με αλφαβητική σειρά)
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ)
Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών (ΕΦΜ)
Ένωση Καταναλωτών για την «Ποιότητα της Ζωής» (ΕΚΠΟΙΖΩ)
Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας (ΕΠΕ)
Ινστιτούτο Έρευνας Ρυθμιστικών Πολιτικών
Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ)
ΑΜΚΕ REVMA
Homo Digitalis
in_contACT org
OmniaTV
Open Lab Athens
Reporters United
SolidarityNow
Visible Machines – AI Research and Social Awareness Center
Vouliwatch
WHEN – Equity Empowerment Change
Ονόματα Φυσικών Προσώπων που υπογράφουν την Ανοιχτή Επιστολή
(με αλφαβητική σειρά)
Φωτεινή Βήττου, Διοικητικός Επιστήμων / Δημόσιος Υπάλληλος
Χάρης Γεωργίου, Ερευνητής Πληροφορικής (MSc, PhD)
Γιώργος Γλωσσιώτης, Βιβλιοθηκονόμος
Σμαρώ Πλατιώτη, Νομική Εκπρόσωπος της in_contACT org
Λευτέρης Χελιουδάκης, Δικηγόρος