Η Homo Digitalis & η ΕDRi μιλούν στο inside story για τους προτεινόμενους κανονισμούς Digital Omnibus
Απομακρύνεται η Ευρώπη από την προστασία των ψηφιακών μας δικαιωμάτων;
Το inside story. και η δημοσιογράφος Ελίζα Τριανταφύλλου δημοσίευσαν την Δευτέρα 1/12 ένα αναλυτικό άρθρο για τις προτάσεις Digital Omnibus της Ευρωπαϊκής Επιτροπής! Η European Digital Rights και η Homo Digitalis είχαν την τιμή να παραχωρήσουν σχετικά σχόλια και επιχειρήματα με εκπροσώπηση από τα μέλη τους: Blue Duangdjai Tiyavorabun, Ella Jakubowska (she/her), Itxaso Domínguez de Olazábal, PhD. και Λευτέρης Χελιουδάκης.
Yποκύπτει η ΕΕ στις πιέσεις του Τραμπ και των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών για απορρύθμιση των κανόνων προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας των Ευρωπαίων πολιτών, βαφτίζοντάς το «απλοποίηση»; Tι ακριβώς περιλαμβάνουν οι δύο πρόσφατες προτάσεις της; Διάβασε το άρθρο εδώ.
Ευχαριστούμε θερμά τη δημοσιογράφο για τον ενδιαφέρον της στα επιχειρήματά μας.
Ολοκληρώσαμε με επιτυχία το έργο μας με το DFF αναφορικά με τη διατήρηση μεταδεδομένων ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην Ελλάδα
We are excited to announce that Homo Digitalis has successfully concluded its pre-litigation project on the mass surveillance of electronic communications metadata in Greece, funded by the Digital Freedom Fund (DFF).
With the support of this grant, we carried out extensive legal and institutional research into Greece’s data-retention and surveillance framework. This included an in-depth analysis of Law 3917/2011 and a thorough assessment of all potential legal avenues to challenge the existing regime. As part of the project, we developed the legal arguments, collected evidence, and built the strategic foundation required for future litigation.
This project is a crucial step toward protecting the privacy and digital rights of over 14 million people in Greece. With the pre-litigation groundwork complete, we are now preparing the next phase: strategic litigation and advocacy efforts!
We thank the Digital Freedom Fund for their support and for standing with organisations fighting to uphold democratic freedoms across Europe. Read our papers and learn more on a piece prepared by Thomas Vink here
.
Η Homo Digitalis στην Ετήσια Έκθεση του Ιδρύματος Adessium για το 2024
Το Adessium στηρίζει το European AI & Society Fund (EAISF), ένα κοινό ταμείο αφιερωμένο στη διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτικών και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Το ταμείο εργάζεται για τη νομοθέτηση σχετικά με την ΤΝ, παρακολουθεί τον κοινωνικό της αντίκτυπο και αναφέρει πιθανούς κινδύνους, όπως άδικες συνέπειες για τους πολίτες και περιβαλλοντικές βλάβες που προκαλεί η τεχνολογία.
Στο πλαίσιο αυτό, η Homo Digitalis, μαζί με τη European Digital Rights, παρουσιάζονται στην Ετήσια Έκθεση 2024, η οποία αναδεικνύει τα βασικά μας επιτεύγματα και το συνεχιζόμενο έργο μας, που κατέστη εφικτό χάρη στη στήριξη του EAISF. Στην έκθεση περιλαμβάνονται αποσπάσματα από δηλώσεις της Claire Fernandez και του Λευτέρη Χελιουδάκη.
Ευχαριστούμε θερμά το EAISF και το Adessium για την ευκαιρία να αναδείξουμε το έργο μας στον τομέα της διαχείρισης συνόρων και της επιβολής του νόμου, καθώς και για τη συνεχή τους στήριξη στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ψηφιακή εποχή!
Διαβάστε ολόκληρη την ετήσια έκθεση και το σημαντικό έργο που στηρίζει εδώ.
Καλούμε την ΑΠΔΠΧ να μπλοκάρει προσωρινά την αναγραφή του Προσωπικού Αριθμού (Π.Α.) στις νέες ταυτότητες, ωσότου ληφθούν τα αναγκαία μέτρα μετριασμού κινδύνου που η ίδια έχει εγκρίνει!
Από τον Ιούνιο, η Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.), για όσους πολίτες έχουν Π.Α., εκδίδει δελτίο ταυτότητας με αναγραφόμενο τον Π.Α. σε αυτήν, ενώ από αύριο 28/06/2025 κι έπειτα, δεν θα εκδίδει δελτίο ταυτότητας σε πολίτη, ο οποίος αν και είναι δικαιούχος χορήγησης Π.Α. δεν έχει προβεί στις απαραίτητες ενέργειες έκδοσής του.
H ΑΠΔΠΧ στη Γνωμοδότηση 1/2025 ορίζει πως η αναγραφή του Π.Δ. στις ταυτότητες εγκυμονεί κινδύνους και γι’ αυτο πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα μετριασμού.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το Ελληνικό Κράτος πρότεινε ενώπιον της ΑΠΔΠΧ συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία εγκρίθηκαν ως ορθά, έχει παραμελήσει να τα λάβει, και εκθέτει ανεπανόρθωτα του πολίτες σε κινδύνους κλοπής ταυτότητας.
Π.χ. ένα μέτρο που προτάθηκε είναι η θέσπιση διατάξεων που θα απαγορεύουν σε ιδιώτες να κρατούν φωτοαντίγραφα της ταυτότητας μας. Η σχετική νομοθέτηση πρέπει να συνδυαστεί με κατάλληλες συντονισμένες και εντατικές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, ώστε να καταστεί γνωστό στους πολίτες ότι δεν πρέπει να τηρείται αντίγραφο της φυσικής ταυτότητάς τους.
Στο τέλος της ανάλυσής της, η ΑΠΔΠΧ καταλήγει, οτι επειδή σε κάθε περίπτωση οι κίνδυνοι παραμένουν από την αναγραφή του Π.Α. στις ταυτότητες, μετά από ένα ικανό χρονικό διάστημα που θα λειτουργούν τα μέτρα μετριασμού, και οι δημόσιοι φορείς θα έχουν εξοπλιστεί με τον αναγκαίο εξοπλισμό για την ψηφιακή ανάγνωση του Π.Α., η αναγραφή δεν θα είναι πλέον απαραίτητη και θα πρέπει να παύσει ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της.
Για τους λόγους αυτούς, την Παρασκευή 20 Ιουνίου καταθέσαμε αίτημα (Γ/ΕΙΣ/5621/20-06-2025), με το οποίο καλέσαμε την ΑΠΔΠΧ να κάνει χρήση των εξουσιών της (Άρθρο 58, παρ. 2 (στ) του ΓΚΠΔ) και να επιβάλει προσωρινό περιορισμό της επεξεργασίας, απαιτώντας την απαγόρευσης της αναγραφής του Π.Α. στο δελτίο ταυτότητας, ωσότου ληφθούν τα αναγκαία μέτρα μετριασμού των πολύ σημαντικών κινδύνων που ανακύπτουν από την πρακτική αυτή.
Το αίτημά μας βρίσκεται διαθέσιμο εδώ.
Τα σχολεία της Μεσσηνίας στο επίκεντρο της ψηφιακής ευαισθητοποίησης
Από τις 31 Μαρτίου έως τις 7 Μαΐου, η ΑΜΚΕ Homo Digitalis επισκέφθηκε 11 σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Μεσσηνία, φέρνοντας την ενημέρωση και την εκπαίδευση γύρω από την ασφάλεια στο διαδίκτυο πιο κοντά σε μαθήτριες και μαθητές.
Κατά τη διάρκεια των εκπαιδεύσεων σε Αρφαρά, Δώριο, Εύα, Θουρία, Καλαμάτα, Κυπαρισσία, Πύλο, Φιλιατρά, Φοινικούντα και Χώρα, 554 μαθήτριες και μαθητές ήρθαν σε επαφή με βασικά ζητήματα του ψηφιακού κόσμου, όπως: Διαδικτυακός εκφοβισμός, Ασφάλεια στο διαδίκτυο, Αναγνώριση και κατανόηση των deepfakes, και Υπεύθυνη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των παιδιών, αλλά και των ενηλίκων, αποτελεί απαραίτητο βήμα για μια ασφαλή και υγιή πλοήγηση στον ψηφιακό κόσμο.
Η δράση υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου και θα συνεχιστεί με νέες παρουσιάσεις την περίοδο Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου 2025.
Αν το σχολείο σας βρίσκεται στη Μεσσηνία και επιθυμεί να φιλοξενήσει δωρεάν εκπαιδεύσεις, επικοινωνήστε με την ομάδα της Homo Digitalis στο info@homodigitalis.gr.
Η Homo Digitalis συνεργάζεται με το βραβευμένο Family Experience Agency KIDOT
Η Homo Digitalis έχει τη μεγάλη χαρά να συνεργάζεται με το βραβευμένο Family Experience Agency, KIDOT !!
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των δράσεων και των προγραμμάτων τους, είχαμε τη χαρά να δώσουμε ενεργά το παρόν στις εξής πρωτοβουλίες:
(1) Σειρά video “KIDOT meets the world: The Changemakers” | Τα παιδιά συζητούν για Τεχνολογία & Digital Literacy (διαθέσιμο εδώ)
(2) Σειρά Podcast & Vidcast “Parenting for Change” | Τεχνολογία & Digital Literacy: Πώς να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον για τα παιδιά (διαθέσιμο εδώ)
(3) ΚΙDOT MAGAZINE | Με ένα σύντομο άρθρο στο οποίο απαντάμε στις ερωτήσεις σας για την τεχνολογία και το Digital Literacy / WORDS for Change (διαθέσιμο εδώ)
Στις δράσεις αυτές συμμετείχαν από την ομάδα μας εκπροσωπώντας τη Homo Digitalis η Λαμπρινή Γυφτοκώστα και ο Λευτέρης Χελιουδάκης! Ευχαριστούμε θερμά την ομάδα του KIDOT, μεταξύ άλλων την Άννα Σαουλια και τον Μάκη Ανανιάδη για την εξαιρετική συνεργασία!
Κοινή μας δράση με Reporters United & Vouliwatch: Οι κάμερες στο Πολυτεχνείο απειλούν τα προσωπικά δεδομένα
Στις 29.3.2025 το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) εγκατέστησε κάμερες στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου και το συγκρότημα της Πατησίων, χωρίς να ενημερώσει για την πολιτική του στην επεξεργασία δεδομένων φοιτητ(ρι)ών και εργαζομένων.
Στις 26.5.2025, το Vouliwatch, to Reporters United και η Homo Digitalis καταθέσαμε από κοινού Αίτημα Χορήγησης Εγγράφων (FOI), για να εξακριβώσουμε αν το ΕΜΠ συμμορφώνεται με τη νομοθεσία και τον Γενικό Κανονισμό για τα Προσωπικά Δεδομένα (GDPR) και τις λοιπές εθνικές ρυθμίσεις. Αντίστοιχο αίτημα κατέθεσαν 61 φοιτήτριες και φοιτητές της Αρχιτεκτονικής.
Το ΕΜΠ μπορεί να μη συμμορφώνεται πλήρως με τα άρθρα 12, 13, 35 και 36 του GDPR, που κατοχυρώνουν τη διαφανή ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων, την εκτίμηση αντικτύπου στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και την πρόβλεψη προηγούμενης διαβούλευσης.
Στο αίτημά μας εξηγούμε ότι το ΕΜΠ δεν έχει ανταποκριθεί σε αιτήματα σπουδαστ(ρι)ών και εργαζομένων του ΕΜΠ για ενημέρωση σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων τους και ζητάμε το απόρρητο σχέδιο ασφαλείας της κυβέρνησης για τα πανεπιστήμια.
Με το αίτημά μας προς το ΕΜΠ, ζητάμε ακόμη να μάθουμε ποια άτομα καταγράφονται από τις κάμερες, πού καταλήγουν τα δεδομένα τους και αν αυτά κοινοποιούνται στην ΕΛΑΣ.
Το ΕΜΠ έχει διορία να απαντήσει στο αίτημά μας έως τις 15 Ιουνίου και στο αίτημα των φοιτητ(ρι)ών έως τις 19 Ιουνίου. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε το ζήτημα και θα επανέλθουμε με ρεπορτάζ. Το Αίτημα Χορήγησης Εγγράφων και Παροχής Πληροφοριών των οργανώσεών μας, βρίσκεται διαθέσιμο εδώ.
Άρθρο 77 AI Act: Τι ισχύει 6 μήνες μετά τον ορισμό των Αρχών Θεμελιωδών Δικαιωμάτων;
Στην πρώτη επίσημη προθεσμία που έθεσε ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη, (AI ACT) ζητούσε από τα κράτη μέλη να διορίσουν μία οι περισσότερες αρχές σύμφωνα με το άρθρο 77 για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων από παραβιάσεις συστημάτων υψηλού ρίσκου μέχρι και τις 2 Νοεμβρίου 2024.
Σήμερα, 2 Μαΐου 2025, έξι μήνες μετά την παρέλευση της προθεσμίας, 25 από τις 27 Ευρωπαϊκές χώρες (2), έχουν διορίσει συνολικά 210 αρχές, ένας αριθμός που μοιάζει συγκλονιστικός και συνάμα περνά ένα ηχηρό μήνυμα για το πόσο το ζήτημα των θεμελιωδών δικαιωμάτων αφορά τις χώρες αυτές. Αντικατοπτρίζει όμως την πραγματικότητα; Με την παρούσα σύντομη μελέτη θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:
– Σε τι αποσκοπεί το άρθρο 77 του Κανονισμού για την ΤΝ;
– Ποιες αρχές διορίστηκαν από τα κράτη μέλη μέχρι και σήμερα;
– Ποιες αρμοδιότητες δίνει πραγματικά ο Κανονισμός για την ΤΝ στις ρυθμιστικές αυτές αρχές αλλά και ποιες υποχρεώσεις απορρέουν από το άρθρο 78 του Κανονισμού της ΤΝ για την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών;
– Ποιες είναι οι τέσσερις εθνικές αρχές που έχουν αναλάβει αυτό τον ρόλο, ποιες είναι οι υφιστάμενες και ποιες οι νέες εξουσίες τους σύμφωνα με τον Κανονισμό για την ΤΝ;
Μέσα από ένα case study, η Διευθύντρια Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Τεχνητής Νοημοσύνης της Homo Digitalis, Λαμπρινή Γυφτοκώστα, προσπαθεί να δει πως θα συνεργαστούν αυτές οι αρχές, θέτοντας ταυτόχρονα και κάποια ερωτήματα που σίγουρα θα μας απασχολήσουν σε βάθος χρόνου.
Μπορείτε να διαβάσετε τη μελέτη μας εδώ.
Δημοσιεύουμε την 4η Μελέτη μας για την ΑΙ ACT - Συγκριτική επισκόπηση των διατάξεων για τα δικαιώματα των θιγόμενων προσώπων
Σήμερα, 11 Απριλίου 2025, η Homo Digitalis δημοσιεύει την τέταρτη μελέτη της για τις διατάξεις του Κανονισμού 2024/1689 για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), ευρέως γνωστού ως AI Act.
Στο επίκεντρο της μελέτης αυτής βρίσκονται το δικαίωμα στην επεξήγηση και το δικαίωμα του υποκειμένου να μην υπόκειται σε αυτοματοποιημένη λήψη απόφασης.
Συγκεκριμένα, η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για τη λήψη αυτοματοποιημένων αποφάσεων επεκτείνεται συνεχώς τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, με σημαντικές επιπτώσεις για τα πρόσωπα που υπόκεινται σε αυτές
Επομένως, η παρούσα μελέτη εξετάζει τα μέσα έννομης προστασίας που διαθέτουν τα πρόσωπα που θίγονται από αποφάσεις που λαμβάνονται με τη χρήση ΤΝ. Η ανάλυση επικεντρώνεται στο δικαίωμα επεξήγησης της ατομικής λήψης απόφασης που προβλέπεται στο άρθρο 86 του Κανονισμού 2024/1689. Επειδή όμως η προστασία των θιγόμενων προσώπων δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις εν λόγω διατάξεις, η ανάλυση εκτείνεται στο δικαίωμα αμφισβήτησης της ατομικής λήψης απόφασης που -υπό κατάλληλη ερμηνεία- ερείδεται στο άρθρο 22 του Κανονισμού 2016/679, γνωστού ως GDPR / ΓΚΠΔ.
H συγγραφική ομάδα της Μελέτης αποτελείται από δύο έξοχους νομικούς και μέλη – εθελοντές της Homo Digitalis τις (κατά αλφαβητική σειρά) Μαρία-Ευαγγελία Κωνσταντοπούλου και Στρατηγία-Δανάη Σκεύη.
Μπορείτε να διαβάστε την 4η μελέτη μας εδώ.
Θυμίζουμε ότι έχουμε δημοσιεύσει άλλες 3 μελέτες για τον Κανονισμό 2024/1689 και τη μεταφορά του στην ελληνική έννομη τάξη, τον Οκτώβριο (εκτίμηση αντικτύπου στα θεμελιώδη δικαιώματα), Νοέμβριο (διακυβέρνηση της ΤΝ και αρμόδιες αρχές εποπτείας) και Δεκέμβριο (απαγορευμένες πρακτικές) του 2024, αντίστοιχα.
Η εντατική αυτή προσπάθεια στοχεύει να συμβάλουμε εποικοδομητικά στο δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα αλλά και σε επίπεδο ΕΕ στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ αποτελεί αποτέλεσμα της σημαντικής στήριξης του European Artificial Intelligence & Society Fund.